..ότι έβαζε τα κορίτσια να της διαβάζουν δυνατά.
Της διάβαζαν....
Στην αρχή σκεφτήκαμε ότι αυτή η φύλακας ήταν πιο ευαίσθητη,
πιο ανθρώπινη, ότι ήταν πιο καλή.
Συχνά επέλεγε τις αδύναμες, τις άρρωστες.
Τις ξεχώριζε, φαινόταν σχεδόν σαν να τις προστάτευε.
Αλλά μετά τις εκτελούσε.
Είναι αυτό πιο καλοσυνάτο;
Θέλω να προχωρήσω τώρα στη Πορεία.
Εσείς κι η κόρη σας οδοι- πορούσατε για πολλούς μήνες;
Το χειμώνα του 1944 το στρατόπεδό μας έκλεισε.
Μας έλεγαν ότι έπρεπε να προχωρήσουμε.
Αλλά το σχέδιο άλλαζε συνέχεια.
Γυναίκες πέθαιναν τριγύρω μας στο χιόνι.
Οι μισές από εμάς πέθαναν στην Πορεία.
Η κόρη μου γράφει στο βιβλίο,
"Λιγότερο πορεία και περισ- σότερο καλπασμός θανάτου."
Σας παρακαλώ, πείτε μας για τη νύχτα στην εκκλησία.
Εκείνη τη νύχτα πιστεύαμε πως ήμασταν τυχερές
γιατί είχαμε σκεπή πάνω από τα κεφάλια μας.
Συνεχίστε.
Φτάσαμε σ'ένα χωριό.
Όπως πάντα, οι φύλακες έπαιρναν τα καλύτερα σπίτια,
πήραν το σπίτι του ιερέα.
Αλλά μας άφησαν να κοιμηθούμε σε μια εκκλησία.
Έγινε μια επιδρομή με βομβαρ- δισμούς στη μέση της νύχτας.
Η εκκλησία χτυπήθηκε.
Στην αρχή μόνο ακούγαμε τη φωτιά, ήταν στο καμπαναριό.
Μετά μπορούσαμε να δούμε δοκούς που καίγονταν.
Κι άρχισαν να πέφτουν στο πάτωμα.
Όλες έτρεξαν.
Χίμηξαν προς τις πόρτες.
Αλλά οι πόρτες ήταν κλειδωμένες.
Από την εξωτερική πλευρά.
Η εκκλησία καιγόταν και κανείς δεν ήρθε ν'ανοίξει τις πόρτες;
Σωστά;
Κανένας.
Αν και καιγόσασταν ζωντανές όλες;
Πόσοι άνθρωποι πέθαναν;
Όλες πέθαναν.
Αλλά εσείς επιζήσατε....
Σας ευχαριστούμε.
Θέλω να σας ευχαριστήσω που ήρθατε σ'αυτήν τη χώρα.
Σήμερα, για να καταθέσετε.
Δεν ξέρω. Δεν ξέρω πια τι κάνουμε εδώ.
Δεν ξέρεις;
Μας λέτε συνέχεια να σκεφτόμαστε σαν δικηγόροι,
αλλά υπάρχει κάτι αηδιαστικό σ'αυτό.
Δηλαδή;
Αυτό δεν έγινε στους Γερ- μανούς, έγινε στους Εβραίους.
- Τι προσπαθούμε να κάνουμε; - Προσπαθούμε να καταλάβουμε!
Έξι γυναίκες κλείδωσαν 300 Εβραίες σε μια εκκλησία
και τις άφησαν να καούν. Τι υπάρχει να καταλάβουμε;
Πες μου, σε ρωτάω! Τι υπάρχει να καταλάβουμε;
Ξεκίνησα πιστεύοντας στη δίκη, νόμιζα ότι ήταν σπουδαία.
Τώρα νομίζω ότι είναι απλά ένας παραπλανητικός ελιγμός.
Αλήθεια; Παραπλανητικός ελιγμός από τι;
Διαλέγεις έξι γυναίκες, τις βάζεις να δικαστούν,
λες ότι αυτές ήταν οι σατανικές, αυτές ήταν οι ένοχες,
επειδή ένα από τα θύματα έτυχε να γράψει ένα βιβλίο.
Γι'αυτό δικάζονται αυτές και κανείς άλλος!
Ξέρετε πόσα στρατόπεδα υπήρχαν στην Ευρώπη;
Οι άνθρωποι μιλάνε για το πόσα ήξεραν όλοι.
Ποιος ήξερε; Τι γνώριζαν;
Όλοι γνώριζαν!
Οι γονείς μας, οι δάσκαλοί μας.
Δεν είναι αυτή η ερώτηση!
Η ερώτηση είναι πώς μπορέσατε να το αφήσετε αυτό να γίνει;
Κι ακόμα καλύτερα, γιατί δεν αυτοκτονήσατε όταν το μάθατε;
Χιλιάδες, υπήρχαν χιλιάδες στρατόπεδα.
Όλοι το γνώριζαν!
- Κοίτα εκείνη τη γυναίκα. - Ποια γυναίκα;
Την γυναίκα που πάντα έχεις καρ- φωμένα τα μάτια σου πάνω της!
Συγγνώμη, αλλά το κάνεις.
Δεν ξέρω ποια εννοείς.
Ξέρεις τι θα έκανα εγώ;
Θα έβαζα το όπλο στο κεφά- λι μου και θ'αυτοκτονούσα.
Θα τους πυροβολούσα όλους!
Γιατί δεν ξεκλειδώσατε τις πόρτες;
Σας ρώτησα όλες και δεν παίρνω καμιά απάντηση!
Δύο από τα θύματα είναι σ'αυτό το δικαστήριο
και δικαιούνται μια απάντηση.
Αυτή είναι η αναφορά των Ες-Ες που όλες έχετε αντίγραφο.
Αυτή είναι η αναφορά, που γρά- φτηκε, εγκρίθηκε κι υπογράφτηκε
από όλες σας αμέσως μετά το περιστατικό.
Στην γραμμένη αναφορά,
ισχυρίζεστε όλες σας ότι δεν ξέρατε τίποτα για τη φωτιά
παρά μόνο αφού έγινε.
Αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια, έτσι δεν είναι;
Λοιπόν;
Δεν είναι αλήθεια.
Δεν καταλαβαίνω τι ρωτάτε.
Το πρώτο που ρωτάω είναι για- τί δεν ξεκλειδώσατε τις πόρτες.
Προφανώς.
Για τον προφανέστατο λόγο. Δεν μπορούσαμε.
Γιατί δεν μπορούσατε;
Ήμασταν φύλακες.
Η δουλειά μας ήταν να φυλάμε τους κρατούμενους.
Δεν μπορούσαμε απλά να τις αφήσουμε να δραπετεύσουν!
Κατάλαβα.
Κι αν δραπέτευαν, θα έριχναν το φταίξιμο σ'εσάς,
θα σας κατηγορούσαν, ίσως και να σας εκτελούσαν.
- Όχι! - Τότε τι;
Αν ανοίγαμε τις πόρτες θα υπήρχε χάος!
Πώς θ'αποκατα- στούσαμε την τάξη;
Έγινε τόσο γρήγορα, χιόνιζε, οι βόμβες, οι φλόγες.
Υπήρχαν φλόγες σ'όλο το χωριό και μετά άρχισαν οι φωνές
Γινόταν χειρότερο κι όλο και πιο χειρότερο.
Κι αν έβγαιναν όλες έξω τρέχοντας
δεν θα μπορούσαμε απλά να τις αφήσουμε να δραπετεύσουν,
δεν θα μπορούσαμε! Ήμασταν υπεύθυνες γι'αυτές!
Οπότε γνωρίζατε τι γινόταν; Γνωρίζατε. Πήρατε μια απόφαση.
Τις αφήσατε να πεθάνουν.
Αντί να ρισκάρετε να τις αφήσετε να δραπετεύσουν.
Οι άλλες κατηγορούμενες προέ- βαλλαν έναν ισχυρισμό εναντίον σας.
Τον έχετε ακούσει τον ισχυρισμό;
Λένε ότι εσείς ήσασταν επικεφαλής.
Δεν είναι αλήθεια, ήμουν απλά μία από τους φύλακες.
- Ήταν επικεφαλής. - Ναι, ήταν!
- Ήταν δική της ιδέα! - Φυσικά κι ήταν.
- Γράψατε εσείς την αναφορά; - Όχι!
Όχι, όλες συζητήσαμε μαζί τι να γράφει μέσα.
Όλες τη γράψαμε μαζί.
- Αυτή έγραψε την αναφορά! - Αυτή την έγραψε!
- Είναι αλήθεια; - Όχι!
- Ναι, την έγραψες! - Δεν έχει σημασία ποια την έγραψε.
- Αυτή την έγραψε! - Αυτή ήταν!
Θέλω να δω δείγμα του γραφικού σας χαρακτήρα.
Του γραφικού μου χαρακτήρα;
Ναι, πρέπει να διαπιστώσω ποια έγραψε την αναφορά.
Λυπάμαι, αλλά δεν βλέπω πώς είναι αυτό κατάλληλο.
Έχουν περάσει κοντά 20 χρόνια.
Δώστε της ένα κομμάτι χαρτί. Συνήγορε, πλησιάστε στην έδρα.
Αλήθεια θα συγκρίνετε γραφικό χαρακτήρα 20 χρονών με σημερινό;
Συνήγορε, πλησιάστε στην έδρα.
Προτιμώ να ακούσω εσένα.
Δεν χρειάζεται.
Εγώ έγραψα την αναφορά.
Ησυχία, παρακαλώ!
Τάξη!
Απουσιάζεις από τα σεμινάρια.
Έχω μια πληροφορία σχετικά με μια απ'τις κατηγορούμενες.
- Κάτι που δεν παραδέχονται. - Τι πληροφορία;
Δεν χρειάζεσαι εμένα να σου πω ότι είναι ξεκάθαρο
πως έχεις ηθική υποχρέωση να τις γνωστοποιήσεις στο δικαστήριο.
Συμβαίνει να είναι ευνοϊκή αυτή η πληροφορία για την κατηγορούμενη.
Μπορεί να βοηθήσει στην υπόθεσή της.
Ίσως και να έχει επίδραση στην έκβαση της δίκης.
Σίγουρα στην καταδίκη.
Λοιπόν;
Υπάρχει ένα πρόβλημα.
Η ίδια η κατηγορούμενη είναι αποφασισμένη να κρατήσει
αυτή την πληροφορία μυστική.
- Μισό λεπτό, παρακαλώ. - Συγγνώμη.
Ποιοι είναι οι λόγοι της;
Επειδή ντρέπεται.
Ντρέπεται; Ποιο πράγμα;
- Της έχεις μιλήσει; - Φυσικά κι όχι.
Γιατί, φυσικά όχι;
Δεν μπορώ.
Δεν μπορώ να το κάνω αυτό.
Δεν μπορώ να της μιλήσω.
Αυτό που αισθανόμαστε δεν είναι σημαντικό.
Είναι πέρα για πέρα ασήμαντο. Το μόνο ερώτημα είναι τι κάνουμε.
Αν άνθρωποι σαν εσένα δεν μάθουν απ'το τι έπαθαν
άνθρωποι σαν εμένα,
τότε ποιος διάολο είναι ο λόγος για οτιδήποτε;
Σμιτς! Έχεις επισκέπτη.
Μάικλ Μπεργκ.
Ο χρόνος τελείωσε.
Θα έρθεις μέσα;
Άργησες.
Τι είναι;
Πού πας;
Συγγνώμη.
Χρειάζομαι να κοιμηθώ μόνος μου.
Θα έρθω σ'ένα λεπτό.
- Ναζί! - Πόρνη των Ναζί!
Ησυχία στο δικαστήριο!
Σηκωθείτε όλοι!
Το δικαστήριο βρίσκει ένοχες τις κατηγορούμενες Ρίτα Μπέκαρτ,
Καρολίνα Στάινχοφ, Ρεγκίνα Κρόιτς,
Άντζελα Ζίμπερ κι Άντρεα Λούμαν,
για από κοινού βοήθεια και υποκίνηση φόνου
τριακοσίων υποθέσεων.
Το δικαστήριο βρίσκει ένοχη την κατηγορούμενη Χάνα Σμιτς,
για τον φόνο τριακοσίων ανθρώπων.
Το δικαστήριο ορίζει στις κατη- γορούμενες τις εξής ποινές.
Ρίτα Μπέκαρτ, Καρολίνα Στάινχοφ,
Ρεγκίνα Κρόιτς, Άντζελα Ζίμπερ
κι Άντρεα Λούμαν να εκτίσουν ποινή φυλακίσεως
τεσσάρων χρόνων και τριών μηνών.
Χάνα Σμιτς, εν όψει της ομολο- γίας σας και του ειδικού σας ρόλου,
είστε σε διαφορετική κατηγορία.
Το δικαστήριο ορίζει στην κατηγορούμενη Σμιτς,
την ποινή της ισόβιας κάθειρξης.
- Πού πηγαίνουμε; - Θα σου πω όταν φτάσουμε.
Μού είπες πως σού αρέσουν οι εκπλήξεις.
Μ'αρέσουν οι εκπλήξεις.
Νόισταντ, Δυτική Γερμανία 1976
Μεγάλωσε, έτσι δεν είναι;
Δεν ξέρω, έχει περάσει τόσος καιρός από τότε που την είδα,
πώς μπορώ να εκφέρω γνώμη;
Εγώ φταίω.
Δεν έπρεπε να έρθουμε απροειδοποίητα.
Ο μπαμπάς θα ζήσει σε δικό του σπίτι.
Μητέρα, φοβάμαι πως έχω μερικά άσχημα νέα.
Η Τζούλια γνωρίζει, της έχουμε ήδη μιλήσει.
Η Γερτρούδη κι εγώ χωρίζουμε.
Δεν ήρθες για την κηδεία του πατέρα σου,
αλλά ήρθες γι'αυτό;
Δεν είναι μού εύκολο να επισκέπτομαι αυτήν την πόλη.
Ήσουν στ'αλήθεια τόσο δυστυχισμένος;
Δεν λέω αυτό, δεν εννοούσα αυτό.
Τότε τι;
Δεν πρέπει ν'ανησυχείς για την Γερτρούδη.
Θα την φροντίσω.
Τέλος πάντων, είναι ήδη δημόσια κατήγορος
οπότε βγάζει πολλά περισσότερα από εμένα.
Μάικλ....
Δεν ανησυχώ για την Γερτρούδη.
Ανησυχώ για εσένα.
"Τον άντρα τον πολύπραγο τραγούδησέ μου, Μούσα,"
"που περισσά πλανήθηκε, σαν κούρ- σεψε της Τροίας το ιερό κάστρο."
217, ταχυδρομείο!
Ταχυδρομείο!
1-2-1-9-66-2-1-5
Νούμερο.
Άνοιξέ το.
Δοκιμή, 1-2-3 δοκιμή.
Η Οδύσσεια του Ομήρου.
"Τον άντρα τον πολύπραγο τραγούδησέ μου, Μούσα,"
"που περισσά πλανήθηκε, σαν κούρ- σεψε της Τροίας το ιερό κάστρο."
"..στο σπίτι του θανάτου. Κινήθηκα γρήγορα στο σπήλαιο,"
"ελπίζοντας πως ακόμα ίσως να έρθουν κι άλλοι."
"Σκιές διάσημων ηρώων, αντρών που πέθαναν"
"τα παλιά τα χρόνια, φαντά- σματα ακόμη παλαιότερης εποχής"
"που λαχταρούσα να δω."
"Έλα, βάλε το σπαθί σου στη θήκη,"
"πάμε μαζί στο κρεβάτι, σκαρφάλωσε στο κρεβάτι μου"
"και συνδυάσου στο μαγικό έργο της αγάπης."
"Θα δημιουργήσουμε βαθιά εμπιστοσύνη μεταξύ μας."
"Για τίποτα αν δεν θελήσεις, θεά, βαρύ να κάμεις όρκο,"
"πως άλλο αγνάντια μου κακό στο νου σου δε θα βάλεις."
"Είπα, κι αυτή μου ορκίστηκε καθώς εγώ ζητούσα."
"πως άλλο πάθημα κακό δε μελετά για μένα."
"Κι άμα τον όρκον άμωσε και πήρε ο όρκος τέλος,"
"τότες απάνω στ' ώριο της ανέβηκα κρεβάτι."
"Και άμα η ροδοδάκτυλη Ηώς στον κόσμο εφάνη,"
"εις την πυράν ολόγυρα του Έκτορος του ανδρείου."
"Το κλάμα του ανέμου, το κλάμα του αέρα,"
"η απέραντη θάλασσα των θαλασ- σοπούλιων και των δελφινιών."
"Στο τέλος μου βρίσκεται η αρχή μου."
"Αλήθεια, Άνατολ, πρέπει να εξομολογηθώ ότι ζηλεύω."
"Πέρα για πέρα εκπληκτικό."
"Πάντα έλεγα ότι ήταν μόνο τεχνάσματα,"
"Αλλά αποκοιμήθηκε κάτω από τα ίδια μου τα μάτια."
"Άρπαξε στο αριστερό του χέρι μια μεγάλη εφημερίδα απ'το τραπέζι"
"κι άρχισε να χτυπά τα πόδια του καταγής"
"και να κραδαίνει τη μαγκούρα και την εφημερίδα"
"για να στείλει το Γκρέγκορ πίσω στο δωμάτιό του."
Αποσπάσματα από The Old Man and the Sea, Hemingway Anatol του Schnitzler, The World of Yesterday του Zweig και Doctor Zhivago του Pasternak
"Η κυρία με το σκυλάκι," του Άντον Τσέχοφ.
"Η συζήτηση ήταν ότι ένα νέο πρόσωπο"
"είχε εμφανιστεί στο χώρο περιπάτου."
"Η κυρία με το σκυλάκι."
"Ο Ντιμίτρι Ντιμίτριτς Γκούροφ είχε ήδη περάσει"
"δύο εβδομάδες στη Γιάλτα οπότε την είχε βαρεθεί"
"και πάντα έψαχνε για νέα πρόσωπα."
"Καθισμένος στο κιόσκι στο υπαίθριο καφέ του Βερνέτ,"
"είδε μια νεαρή γυναίκα να περπατάει στην προκυμαία,"
"μια νεαρή κυρία με ανοιχτόχρωμα μαλλιά...."
Θέλω να δανειστώ ένα βιβλίο.
Ποιο βιβλίο;
Έχετε το "Η κυρία με το σκυλάκι;"
Ποιο είναι το όνομά σου;
Χάνα Σμιτς.
"Η κυρία με το σκυλάκι."
Η κυρία με το σκυλάκι.
Ένα, δύο, τρία, τέσσερα, πέντε, έξι.
Η κυρία με το σκυλάκι.
Η....
Δυτικό Βερολίνο, 1980
Ευχαριστώ για το τελευταίο, μικρέ, μού άρεσε στ'αλήθεια.
- Δεν υπάρχει γράμμα; - Δεν έχει, υπόγραψε.
Σε παρακαλώ, στείλε περισσότερα ρομάντζα, λιγότερες περιπέτειες.
Πιστεύω ότι ο Σίλερ χρειάζεται γυναίκα.
Παίρνεις τα γράμματά μου; Γράψε μου, μικρέ.
- Είστε ο Μάικλ Μπεργκ; - Ναι.
Δυτικό Βερολίνο, 1988
Ευχαριστώ που μού τηλεφωνήσατε.
- Πήρατε το γράμμα μου; - Το έχω εδώ.
Όπως γράφω, η Χάνα Σμιθ θα αποφυλακιστεί πολύ σύντομα.
Η Χάνα είναι στη φυλακή πάνω από είκοσι χρόνια.
Δεν έχει οικογένεια, δεν έχει φίλους.
Είστε η μοναδική της επαφή.
Και μού έχουν πει ότι δεν την επισκέπτεστε.
Όχι, δεν την επισκέπτομαι.
Όταν θα βγει έξω θα χρειαστεί δουλειά,
θα χρειαστεί να ζήσει κάπου.
Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο τρομαχτικός
θα της φανεί ο σύγχρονος κόσμος.
Προσωπικός Φάκελος Τροφίμου ΧΑΝΑ ΣΜΙΤΣ
Δεν υπάρχει κανείς άλλος να τού το ζητήσω.
Αν δεν αναλάβετε την ευθύνη γι'αυτήν,
τότε η Χάνα δεν θα έχει κανένα μέλλον.
Πολύ ευγενικό εκ μέρους σας. Ευχαριστώ που μ'ενημερώσατε.
- Είστε ο Μάικλ Μπεργκ; - Ναι.
Είμαι η Λουίζα Μπρένερ. Καλημέρα.
- Τι κάνετε; - Σας περιμέναμε νωρίτερα.
Πρέπει να σας προειδοποιήσω,
για πολύ καιρό η Χάνα διατηρούσε τη συνοχή της.
Ήταν πολύ αποφασιστική.
Τα τελευταία χρόνια, είναι διαφορετική, τα παράτησε.
Θα σας πάω κατευθείαν στο κυλικείο.
Μόλις τελείωσαν το μεσημεριανό τους.
Τραπέζι τέσσερα.
Μεγάλωσες, μικρέ.
Έχω έναν φίλο που είναι ράφτης.
Θα σού δώσει δουλειά.
Και σού βρήκα κάπου να μείνεις.
Είναι ωραίο μέρος, λιγάκι μικρό, αλλά όμορφο.
- Θα σού αρέσει. - Σ'ευχαριστώ.
Υπάρχουν διάφορα κοινωνικά προγράμματα,
μορφωτικά πράγματα που θα μπορούσα να σε γράψω.
Η δημοτική βιβλιοθήκη είναι πάρα πολύ κοντά.
Διαβάζεις πολύ.
Προτιμώ να μού διαβάζουν.
Αυτό έχει τελειώσει τώρα, έτσι δεν είναι;
- Παντρεύτηκες; - Ναι, παντρεύτηκα.
Έχουμε μια κόρη.
Δεν την βλέπω όσο θα ήθελα. Θα ήθελα να την βλέπω περισσότερο.
Ο γάμος δεν κράτησε.
Πέρασες πολύ καιρό σκεφτόμενη το παρελθόν;
- Εννοείς μαζί σου; - Όχι.
Όχι.
Δεν εννοούσα μαζί μου.
Πριν τη δίκη ποτέ δεν είχα σκεφτεί το παρελθόν.
Ποτέ δεν χρειάστηκε.
Και τώρα;
Τι αισθάνεσαι τώρα;
Δεν έχει σημασία τι αισθάνομαι.
Δεν έχει σημασία τι σκέφτομαι.
Οι νεκροί είναι ακόμα νεκροί.
Δεν ήμουν σίγουρος τι θα είχες μάθει.
Έχω μάθει, μικρέ.
Έχω μάθει να διαβάζω.
Θα σε πάρω την επόμενη εβδομάδα, εντάξει;
Ακούγεται καλό σχέδιο.
Θα το κάνουμε ήσυχα ή θα προκαλέσουμε ντόρο;
Ήσυχα.
Εντάξει, ήσυχα.
Ήσυχα.
- Να προσέχεις μικρέ. - Κι εσύ.
Θα σε δω την επόμενη εβδομάδα.
Έχω έρθει να πάρω την δεσποινίς Χάνα Σμιτς.
Δεν μάζεψε τα πράγματά της.
Ποτέ δεν είχε σκοπό να φύγει.
"Η συζήτηση ήταν ότι ένα νέο πρόσωπο"
"είχε εμφανιστεί στο χώρο περιπάτου."
"Μια κυρία με ένα σκυλάκι."
Μού άφησε ένα μήνυμα, ένα είδος διαθήκης.
Θα διαβάσω το μέρος που σας αφορά.
Υπάρχουν λεφτά στο παλιό τενεκεδένιο κουτάκι του τσαγιού.
Δώστε τα στο Μάικλ Μπεργκ.
Θα πρέπει να τα στείλει, μαζί με τα 7.000 μάρκα στην τράπεζα,
στην κόρη που επέζησε απ'τη φωτιά.
Είναι γι'αυτήν.
Αυτή θα πρέπει ν'αποφασίσει τι θα τα κάνει.
Και πείτε στον Μάικλ ότι τον χαιρετώ.
- Η δεσποινίς Μάθερ; - Ναι.
- Είστε ο Μάικλ Μπεργκ; - Ναι.
Σας περίμενα.
- Παρακαλώ. - Ευχαριστώ.
Λοιπόν, πρέπει να μού πείτε ακριβώς τι σας φέρνει στις ΗΠΑ.
Ήμουν ήδη εδώ, σ'ένα συνέδριο στη Βοστώνη.
- Είστε δικηγόρος; - Ναι.
Μού έξαψε την περιέργεια το γράμμα σας.
Δεν μπορώ να πω ότι το κατάλαβα πλήρως.
Παρακολουθήσατε τη δίκη;
Ναι, σχεδόν πριν από είκοσι χρόνια.
Ήμουν φοιτητής της νομικής.
Σας θυμάμαι, θυμάμαι και πολύ καθαρά κα τη μητέρα σας.
Η μητέρα μου πέθανε στο Ισραήλ πριν από χρόνια.
- Λυπάμαι. - Συνεχίστε, παρακαλώ.
Ίσως έχετε ακούσει πως η Χάνα Σμιτς πέθανε πρόσφατα.
Αυτοκτόνησε.
Ήταν φίλη σας;
Κατά κάποιο τρόπο.
Είναι πολύ απλό.
Η Χάνα ήταν αγράμματη το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της.
Αυτό είναι εξήγηση για τη συμπεριφορά της;
- Όχι. - Ή μήπως δικαιολογία;
Όχι.
Έμαθε στον εαυτό της να δια- βάζει όταν ήταν στη φυλακή.
Της έστελνα κασέτες.
Πάντα της άρεσε να της διαβάσουν.
Γιατί δεν ξεκινάτε με να είστε ειλικρινής μαζί μου;
Τουλάχιστον αρχίστε με ειλικρίνεια.
Ποιο ήταν το είδος της φιλίας σας;
Όταν ήμουν νέος είχα δεσμό με τη Χάνα.
Δεν είμαι σίγουρη πως μπορώ να σας βοηθήσω, κύριε Μπεργκ.
Ακόμα κι αν μπορούσα, δεν θα το επιθυμούσα.
Ήμουν σχεδόν 16 όταν έκανα παρέα μαζί της.
Η σχέση είχε διάρκεια μόνο ένα καλοκαίρι.
- Αλλά.... - Αλλά, τι;
Κατάλαβα.
Ομολόγησε η Χάνα Σμιτς την επίδραση που είχε στη ζωή σας;
Είχε κάνει πολύ χειρότερα σε άλλους ανθρώπους.
Ποτέ δεν το είπα σε κανέναν.
Οι άνθρωποι ρωτάνε συνέχεια τι έμαθα στα στρατόπεδα.
Αλλά τα στρατόπεδα συγκε- ντρώσεως δεν ήταν θεραπεία.
Τι νομίζετε ότι ήταν αυτά τα μέρη, πανεπιστήμια;
Δεν πήγαμε εκεί για να μάθουμε κάτι.
Αυτό είναι απολύτως ξεκάθαρο.
Τι ζητάτε; Συγχώρεση γι'αυτήν;
Ή μήπως θέλετε εσείς να αισθανθείτε καλύτερα;
Η συμβουλή μου, πηγαίνετε στα αμφιθέατρα αν θέλετε ψυχοκάθαρση,
σας παρακαλώ, απευθυνθείτε στη σχετική βιβλιογραφία.
Μην πηγαίνετε στα στρα- τόπεδα συγκεντρώσεως.
Τίποτα δεν βγαίνει από τα στρατόπεδα.
Τίποτα.
Αυτό που ήθελε....
Αυτό που ήθελε ήταν να αφήσει σ'εσάς τα χρήματά της.
- Τα έχω μαζί μου. - Να τα κάνω τι;
Ό,τι νομίζετε καλύτερο.
Ορίστε.
Όταν ήμουν μικρό κοριτσάκι είχα ένα τενεκεδένιο κουτάκι τσαγιού
για τα πολύτιμά μου πράγματα.
Όχι ακριβώς σαν αυτό, είχε κυριλλικά γράμματα.
Το πήρα μαζί μου στο στρατόπεδο,
αλλά μού το έκλεψαν.
Τι υπήρχε μέσα;
Πράγματα συναισθηματικής αξίας.
Μερικές τρίχες απ'το σκύλο μου.
Εισιτήρια από τις όπερες που με είχε πάει ο πατέρας μου.
Δεν κλάπηκε για το περιεχόμενό του.
Ήταν το ίδιο το κουτάκι που είχε αξία,
τα λεφτά που μπορούσες να βγάλεις μ'αυτό.
Δεν υπάρχει τίποτα που να μπο- ρώ να κάνω μ'αυτά τα χρήματα.
Αν το δώσω σε οτιδήποτε σχετί- ζεται με τη δίωξη των Εβραίων
τότε για μένα θα φαίνεται σαν άφεση αμαρτιών
κι αυτό είναι κάτι που ούτε θέλω ούτε είμαι σε θέση να παρέχω.
Σκεφτόμουν ίσως σε έναν οργα- νισμό που ενισχύει τον αλφαβητισμό.
Ωραία.
Γνωρίζετε αν υπάρχει κάποιος εβραϊκός οργανισμός;
Θα ξαφνιαζόμουν αν δεν υπάρχει.
Για τα πάντα υπάρχει κι ένας εβραϊκός οργανισμός.
Όχι ότι ο αλφαβητισμός είναι πρόβλημα των Εβραίων.
Γιατί δεν βρίσκετε εσείς έναν;
Στείλτε τους τα χρήματα.
Να το κάνω στο όνομα της Χάνα;
Όπως πιστεύετε ό,τι ταιριάζει.
Θα κρατήσω το τενεκεδένιο κουτάκι.
Σας ευχαριστώ.
Ιανουάριος, 1995
Πού πηγαίνουμε;
Νόμιζα ότι σού άρεσαν οι εκπλήξεις.
Μ'αρέσουν. Μ'αρέσουν οι εκπλήξεις.
ΧΑΝΑ ΣΜΙΤΣ 1922 - 1988
Ποια ήταν;
Αυτό ήθελα να σού πω.
Και γι'αυτό βρισκόμαστε εδώ.
Πες μου λοιπόν.
Ήμουν δεκαπέντε χρονών.
Επέστρεφα σπίτι από το σχολείο.
Αισθανόμουν άρρωστος.
Και μια γυναίκα με βοήθησε.....
Μετάφραση εξ ακοής Χρονισμός Υποτίτλων gigi http://gigi-subs.blogspot.com
Source The.Reader.DVDSCR.XviD-ALLiANCE [SOuVLaAKI RelEASE]